De Zwarte Lijst

Een ‘Zwarte Lijst’ voor kredietaanvragers: sommigen twijfelen aan het bestaan ervan maar ze is wel degelijk realiteit. Het CKO, de Centrale voor Kredieten aan Ondernemingen, is een onderdeel van de Nationale Bank van België en is verantwoordelijk voor de registratie van verstrekte kredieten voor professionele doeleinden. In Nederland wordt deze inventarisatie verzorgd door het BKR, het Bureau Krediet Registratie.

Wanneer u als ondernemer een zakelijke lening afsluit van minimaal 25.000 euro bij een in België gevestigde kredietinstelling, wordt hiervan melding gemaakt bij de CKO. Relevante gegevens, en dus ook het aflossingsgedrag, worden hier opgeslagen. De inventarisatie dient als een preventief middel en behoedt banken, en sommige verzekeringsmaatschappijen, voor wanbetalers. De instellingen zijn verplicht de Centrale te raadplegen, zodat ze een juiste inschatting kunnen maken van de risico’s die verbonden zijn aan het verlenen van een krediet aan een specifieke begunstigde.

Al in 1944, aan het begin van de wederopbouw, begon de Nationale Bank van België met het bijhouden van bepaalde kredietgegevens, toen slechts van een beperkt aantal banken. Men wilde inzicht verkrijgen in de sector en de risico’s voor de kredietverstrekkers beperken. In 1967 werd deelname voor banken en private spaarkassen verplicht gesteld en sinds 1993 is deze deelname in wetteksten vastgelegd. Tegenwoordig vallen alle kredietinstellingen onder deze regeling wanneer zij gevestigd zijn in België en erkend worden door de Commissie voor het Bank-, Financie-, en Assurantiewezen. Daarnaast heeft de regeling betrekking op alle in België gevestigde verzekeringsondernemingen die door deze Commissie erkend worden voor de takken 14 en 15 (borgtochtverzekering en kredietverzekering).

De kredietregistratie is dus ontstaan vanuit het perspectief van de kredietverstrekkers, maar heeft ook wel degelijk voordelen voor de kredietaanvrager. Het systeem legt het totaal van leningen dat aangegaan kan worden aan banden en beschermt de begunstigde tegen een overschatting van de aflossingsmogelijkheden. Bovendien is het aantal gegevens dat geregistreerd wordt beperkt en kunnen deze niet zomaar door iedereen ingezien worden. Het raadplegen van uw eigen informatie is gratis, maar kan wel alleen schriftelijk worden aangevraagd. U dient daarbij een recto verso kopie van uw identiteitskaart en uw volledige identiteitsgegevens te overleggen.

Voor en nadelen van de zwarte lijst

Ondanks de voordelen stond de ‘Zwarte Lijst’ enige tijd ter discussie. Als gevolg van de economische crisis hielden kredietverstrekkers hun hand op de knip en steeds meer ondernemers ondervonden negatieve gevolgen van de registratie. De aanvragen voor een lening stegen, terwijl de acceptatiegraad daalde en de schadelast sterk toenam. In 2009 introduceerde de ministerraad een oplossing voor het probleem met de invoering van een aanvullende, openbare kredietverzekering, Belgacap genaamd. Deze verzekering wordt verstrekt door de kredietinstelling maar wordt gewaarborgd door de overheid. In hetzelfde jaar werden ook de belastingen afgeschaft op de premies van de kredietverzekeringscontracten.

De Centrale voor Kredieten aan Ondernemingen bewijst al meer dan een halve eeuw haar nut aan kredietverstrekkers. De meeste kredietaanvragers , zullen de ‘Zwarte Lijst’ echter, ondanks de duidelijke voordelen, als hinderlijk beschouwen. En dat is wellicht onterecht. Het is tenslotte voor een mens beter om op een zwarte lijst te staan dan op zwart zaad te moeten zitten…